Zorg: een kwestie van tijd

‘Tijd’ is in de Nederlandse gezondheidszorg een veelbesproken onderwerp en vaak een bron van frustratie. Managers en medewerkers letten steeds meer op de tijd die zij besteden en moeten hiervoor verantwoording afleggen. Zij kijken steeds vaker op de klok. Zorgtijd is een economische rekeneenheid en productiefactor geworden in de onderhandelingen van zorgaanbieders met financiers. Deze tijd wordt steeds meer vastgelegd en bewaakt. Maar wat is intussen de betekenis van ‘tijd’ voor cliënten die dagelijks zorg nodig hebben? Hoe kunnen medewerkers hun werkwijze aansluiten op de behoeftes van cliënten aan tijd? Op welke wijze is een zorgorganisatie in staat om af te stemmen op de tijdsbeleving van cliënten?

In Zorg: een kwestie van tijd wordt verslag gedaan van een promotieonderzoek naar deze vragen. Het onderzoek is uitgevoerd in een drietal case study’s. De onderzoeker werkte zelf mee in zorgteams, interviewde cliënten, medewerkers en managers en deed uitgebreid observaties naar het verschijnsel ‘tijd’ in de zorg. Het perspectief van cliënt en medewerker op tijd blijkt uiterst divers te zijn. Naast kloktijd en de wens tot duidelijke tijdsafspraken is er bij cliënten behoefte aan ‘aandacht’ en ‘beschikbaarheid’ in de tijd. Dit kan verschillen per cliënt en wisselen al naar gelang de situatie. In het onderzoek werden in totaal zes verschillende typen tijdspatronen zichtbaar bij cliënten met betrekking tot tijdsbeleving, tijdsbesteding en behoefte aan timing van zorg. Medewerkers die zorg verlenen blijken eveneens diverse manieren te hebben om hun tijd af te stemmen op cliënten. Ook voor hen zijn zes tijdspatronen beschreven. Het boek geeft aanbevelingen over de wijze waarop zorgorganisaties, regelgeving en zorgsysteem kunnen bijdragen aan betere ‘timing’ op de werkvloer.