ninade onweerstaanbare opkomst van een power lady

Het boek van Smit is exact 400 pagina’s dik. In die 400 pagina’s schetst hij tot in detail de zakelijke handel en wandel van Brink, die hij steevast aanduidt met ‘Nina’. Niet alleen om een beetje te jennen, maar vooral ook omdat Brink zo vaak getrouwd en getrouwd en gescheiden is en zoveel diverse achternamen door elkaar heeft gevoerd dat bijna niemand weet wanneer ze welke achternaam, droeg. Vleeschdrager? Aka? Brink? Storms? Mijnheer Aka heeft overigens nog rechtszaken moeten voeren om zijn eigen achternaam terug te krijgen. Hoewel Nina allang van haar eerste man gescheiden was, bleef ze diens achternaam jarenlang nadien ‘als een soort artiestennaam’ nog gebruiken. Wat vooral op valt aan Nina, de onweerstaanbare opkomst van een power lady is Smits ongelooflijke kennis over Brinks (zaken)leven. Waar en wanneer ze met wie uit (sterren)eten was, hoe en waarom en hoe laat ze met die en die en die telefoneerde (en waar vandaan) de autoritten die ze van A naar B maakte (in een ‘rode gechauffeerde BMW’ met ‘op de hoedenplank twee sierkussentjes met paardentafereeltjes’) en de letterlijke inhoud van menig contract (en de bijbehorende sideletters, kennelijk een nogal gebruikelijke gang van zaken als Nina een contract tekende), Smit weet het. In zijn verantwoording stelt Smit dat hij voor zijn biografie honderden contacten heeft gelegd en ‘meer dan honderd’ interviews heeft afgenomen. Volgens dagblad De Pers worden deze mensen as we speak door kamp Brink gebeld met de eis dat ze schriftelijk afstand nemen van het boek. En dat terwijl Brink dit weekend nog reageerde met: ‘Ah, is het boek nu al gepubliceerd? Leuk voor Smit. Het is zijn fantasy island. Het interesseert me niet.’ Maar wie het boek van Smit leest kan niet anders dan concluderen dat mevrouw Brink het boek wèl moet interesseren. De biografie geeft een inkijkje in het karakter en de aard van Brink, pardon, Storms. Daaruit komt een ontluisterend beeld naar voren. Brink zou alleen uit zijn op geld, niet op zakelijk resultaat. Brink is volgens de 400 pagina’s een egoïst die liegt en bedriegt om haar zin en, vooral, haar geld te krijgen. Ze huichelt haar bedrijven – voor internettent World Online dreef ze nog diverse andere computergerelateerde ondernemingen – veel mooier dan ze zijn, ze poetst winst- en omzetcijfers op, en dat is nog zacht uitgedrukt. In de woorden van de biografie moet er menigmaal een ‘bedrijfseconomische chemokuur’ aan te pas komen om Brink’s bedrijven weer enigszins ‘gezond’ te krijgen. In interviews roept Brink te pas en te onpas dat zij niet aan grootspraak doet, maar haar cijfers voor zich wil laten spreken. ‘Ik bewijs liever met harde cijfers dat het goed gaat, dan dat ik erover praat.’ Maar de cijfers die zij in de media roept, blijken (bij lange na) niet te corresponderen met de werkelijkheid. Ook het feit dat Brink altijd en overal maar ‘kakelt’, nooit eens d’r mond houdt en haar telefoon bijkans tegen haar oor gekleefd lijkt te zijn beschrijft Smit met smaak. ‘Alleen wanneer ze bij de kapper onder de droogkap zit, is er een gegarandeerd rustpunt.’ Halverwege zijn biografie vat Smit het wezen Brink in één alinea samen: ‘Nina belt, Nina betaalt, Nina bepaalt. Nina schoffeert en Nina scheldt. Zij is dé manager, zij controleert. Iemand die voor haar werkt, moet vooral doen wat zij opdraagt, anders volgens ruzies en sancties. Gehoorzaamheid, volgzaamheid en loyaliteit zijn kwaliteiten die bij Nina hoog in aanzien staan. Meer dan de competentie om een organisatie op een efficiënte en effectieve manier te leiden en te laten groeien.’ En een paar katernen later: ‘Er zijn ook [ondernemers] die tegen haar hebben geconcurreerd en daar helemaal niet met genoegen aan terugdenken. Nina is voor die groep agressief, hysterisch en vals, een vrouw die niet wil deugen. Voor sommigen onder hen is het moeilijk te verteren dat ze de absolute hit in beursland is.’ Wie Brink niet gehoorzaamt wacht twee dingen: ontslag en een rechtszaak. Wie haar niet ter wille is, kan vertrekken – en dat kunnen er velen. In welk tempo Brink ontslaat illustreert de volgende anekdote. Voor het toenmalige bedrijf van Nina en haar man Ab Brink, A-line, moest een glanzende brochure worden gemaakt om orders binnen te slepen. Voor die brochure wordt een foto gemaakt van het voltallige management. Maar Brink ontsloeg zo vaak mensen dat die foto’s telkens opnieuw moest worden geschoten: ‘[…] de voortdurende wisselingen in het management die in de volgende maanden plaatshadden, leidden ertoe dat er steeds opnieuw foto’s van het opgeschoonde managementteam gemaakt moesten worden.’ De apotheose van het boek wordt uiteraard gevormd door de dramatische beursgang van Brinks bedrijf World Online. Beleggers, banken en pensioenfondsen verloren miljarden guldens, Brink verdiende er tientallen miljoenen aan. Hoe ze dat exact voor elkaar kreeg beschrijft Smit tot op de komma nauwkeurig. Uit zijn reconstructie blijkt dat Brink louter belust was op geld en niet op een lang en succesvol bestaan van World Online. Dat blijkt niet alleen uit het feit dat Brink heimelijk voor relatief goedkoop ruim voor de beursgang pakketten van haar aandelen verkocht zonder dat dit in het prospectus werd gemeld, maar ook door alle andere ‘overeenkomsten’ die ze afsloot met derden om zoveel mogelijk geld aan haar IPO te verdienen. Met name pagina 301 en 302 in het boek illustreren de greed van Brink, de ‘oplossing voor Nina’s financiële wensen’, hoe geraffineerd dat allemaal in elkaar stak en hoeveel financiële ‘hot shots’ ervan af wisten. Auteur Michael Lewis, columnist voor het Amerikaanse financiële persbureau Bloomberg en auteur van Liar’s Poker, volgens Smit ‘hèt boek over de hebzucht van Wall Street in de jaren ‘80’, zegt het volgens Smit zo: ‘De “ware misdaad” van Nina Brink, schrijft Lewis, was “niet dat ze haar verkoop een “overdracht” noemde, maar dat ze zelf niet geloofde in wat ze deed. Haar Europese collega-ondernemers moeten nu de prijs betalen voor haar gebrek aan vertrouwen.’” De biografie van Smit is een onthullende en ontluisterende reconstructie van het illustere en duistere zakenleven van Brink. Een schokkend relaas van feiten die zich bij tijd en wijle helaas wat ‘droog’ laten lezen. Smit en/of zijn uitgever zijn voorzichtig geweest met al te flamboyante formuleringen en wat lekkere roddel en achterklap. Een vuig verslag van de huwelijksfeestjes en de vermeende sm-escapades van Brink zult u niet in het kloeke boek vinden en ook de fotobijlagen zijn zeer summier. Ook de directe reden wordt niet heel vaak gehanteerd wat één en ander soms wat saai leesbaar maakt. Met reden: ‘Ik heb er niettemin voor gekozen mijn bronnen zoveel mogelijk te beschermen en rechtstreeks citeren te beperken.’ Gelukkig citeert Smit wel een gedicht van Nina Brink want behalve wankele bedrijven naar de beurs brengen, kan de power lady ook zeer kundig dichten! ‘Rook doordrenkt de zware atmosfeer. Van zurig zweet vermengd met nu en dan De zoete lokgeur van parfum. Kracht doet zich tegoed aan eigen afval. Dit vat van kwijtgeraakte spanningen. Van uitgebluste frustraties. Blijkt een nooit gedachte bron van nieuwe emoties. Teder en van hun bolster ontdaan. De discotheek een ‘purifier’?

Er valt weinig te beoordelen, want dit gegeven is al zolang bekend, tenminste bij mij. Zie Karl Marx: middenstanders zijn dieven: in dit geval was het een grote middenstander. May Weggen en Nina Brink hadden twee zusjes kunnen zijn. Na het lezen van het boek is de conclusie dat dit land super geraffineerd is in de wijze van het omgaan met geld (is voor mij ook oud nieuws) de Chinesen van het Westen. Het is vervelend dat iedere keer een of andere schrijver of journalist dit oprakeld, voor zijn eigen ego. M.a.w. als je een klein beetje leest, is het bovenstaande van E. Smit oud nieuws.